نقش منابع طبیعی در کاهش اثرات بلایای طبیعی

حوادث و بلایای طبیعی از بدو حیات همیشه همراه کره زمین بوده و خواهد بود اما نکته مهم آمار رو به رشد تعداد حوادث ، نوع و محل وقوع و خسارات ناشی از بلایای طبیعی است .
در بین کشورهای جهان ، ایران ششمین کشور بلاخیز دنیاست.شایع ترین این حوادث عبارتند از : زلزله ، سیل ، خشکسالی ، آفات محصولات کشاورزی- دامی، آتش سوزی جنگلها و ….

ایران در حالی6 درصد تلفات بلایای طبیعی جهان را به خود اختصاص داده است که موقعیت جغرافیایی و تنوع آب و هوایی و اقلیمی ایران موجب شده تا درصد احتمال وقوع برخی حوادث طبیعی در کشور افزایش یابد، بجز زلزله اغلب حوادث غیر مترقبه کشور از قبیل سیل، آتش سوزی جنگلها و مراتع، خشک شدن دریاچه ها و تالابها، رانش زمین، توسعه بیابانها، افزایش ریزگردها ، شن های روان، آلودگی هوا وکاهش منابع آب شرب و کشاورزی، همگی با تخریب محیط زیست و از بین رفتن منابع اکولوژیکی در ارتباط هستند یا به عبارت دیگر دست انسان از آستین عوامل موثرپیداست.
نابودی گونه های جانوری وحشی توسط انسان و حذف آنها از چرخه طبیعت یکی از پدیده هایی است که در آینده اثرات آن بیشتر بروز خواهد کرد.در چرخه اکولوژیکی طبیعت هریک از جانداران نقش مهمی را در حفظ تعادل و جمعیت سایر گونه ها ایفا می کنند و حذف یکی ممکن است منجر به افزایش گونه ای دیگر شود که در زندگی و محدوده فعالیت انسان بصورت آفت یا مهاجم عمل نماید.

حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی به دلیل ارتباط موثر بین تخریب منابع طبیعی با بروز حوادث طبیعی می تواند راهی موثر در پیشگیری از وقوع حوادث ناگوار در درازمدت باشد و هزینه‌های انسانی و اقتصادی بلایای طبیعی از این دست را تا حد قابل ملاحظه‌ای محدود و مهار کند.

حفاظت و بهره برداری اصولی از مراتع و جنگلها، حفاظت از گونه های گیاهی و جانوری، اصلاح الگوی آبیاری در بخش کشاورزی و کاهش مصرف آب، افزایش راندمان آبیاری و جایگزین کردن منابع جدید آب از قبیل پسابهای تصفیه شده ،حفظ تعادل در برداشت و تغذیه آبخوان، رعایت حق آبه مورد نیاز تالابها و دریاچه ها و در یک کلام بکارگیری مدیریت صحیح در تمامی کاربریهای سرزمین و برنامه ریزی مبتنی بر توسعه پایدار و بهره برداری خردمندانه از طبیعت ، از جمله اقداماتی است که می توان در راستای حفظ منابع طبیعی و محیط زیست کشورانجام داد. اما نکته مهم تغییر نگرش مسئولان و برنامه ریزان کشور است به این موضوع که بلای طبیعی در ایران فقط زلزله نیست و بجز زلزله حوادث دیگری هستند که می توان شدتشان را پیشگیری وکنترل کرد، می توان الگوبرداری مناسبی از برنامه کشورهای توسعه یافته در کاهش اثرات بلایای طبیعی داشت، باید از برنامه های تکراری هرساله در زمینه کاهش اثرات بلایای طبیعی در یک هفته فراتر رفت ، همواره پیشگیری بهتر از درمان است و در این راستا برخورد خردمندانه با طبیعت و حفاظت از محیط زیست ، می تواند موثرترین و اقتصادی ترین راه در کاهش اثرات و وقوع بلایای طبیعی باشد.